RTTI: wat is het?

16 september 2015

In de nieuwe lesmethodes van Edu’Actief wordt gebruikgemaakt van de taxonomie RTTI. De nieuwe toetsen zijn gestoeld op de RTTI-systematiek, docenten kunnen lesgeven met behulp van RTTI en studenten gaan aan de slag met leerstrategieën op basis van … juist, RTTI. Het onderwijs en aanbieders van lesmaterialen zijn er maar druk mee. Het is echter nog niet voor iedereen duidelijk wat RTTI is en hoe je het kunt gebruiken. Daarom in deze blog kort en bondig: wat is RTTI?

Cognitieniveaus
Studenten moeten op school bij de schoolvakken een vooraf vastgesteld niveau bereiken. Om inzicht te krijgen in het huidige niveau ten opzichte van het gewenste te behalen niveau worden in het onderwijs vaak toetsen ingezet. Met behulp van resultaten van toetsen kun je immers zien wat de student voldoende beheerst en wat niet. Op die manier kun je sturen in datgene dat de student moet leren.

Marinka Drost en Petra Verra (Docentplus) vinden dat de toetsen en de resultaten ervan nog beter kunnen bijdragen aan het leerproces en het leerresultaat. Bij leerdoelen die binnen een doorlopende leerlijn zijn vastgesteld (wat bied ik wanneer aan op welke manier), kan aangegeven worden welke cognitieve niveaus bij deze leerdoelen bereikt moeten worden. Per niveau kan vervolgens door middel van opdrachten en toetsen inzichtelijk gemaakt worden hoe de student op dit niveau scoort. Aan de hand van de uitkomsten kan het ontwikkelproces van de student gericht gestuurd worden.

Wat is RTTI?
Op cognitief gebied worden vier niveaus onderscheiden: reproductie, toepassingsgericht niveau 1, toepassingsgericht niveau 2 en inzicht.

R = Reproductie
Vragen op reproductieniveau zijn vragen waarbij de student zelf niets wezenlijks toe hoeft te voegen aan datgene wat hij geleerd heeft. Met deze vragen kan inzichtelijk gemaakt worden of de student de geleerde stof kan reproduceren. Denk bijvoorbeeld aan het kunnen reproduceren van warenkennis, gereedschapskennis, een stappenplan of de werking van apparatuur.

T1 = Toepassingsgericht 1
Bij vragen en opdrachten op het niveau van toepassing 1 moet een student dat wat hij geleerd heeft kunnen toepassen in situaties die hij al geoefend heeft of in situaties die daar sterk op lijken. Op deze manier kan gekeken worden of de student de aangeleerde kennis – dat wil zeggen begrippen en stappenplannen – in deze situaties goed kan toepassen.

T2 = Toepassingsgericht 2
Vragen op het niveau van toepassing 2 gaan een stapje verder dan vragen op het niveau van toepassing 1. De student moet op dit niveau in nieuwe situaties of contexten zelf kunnen bepalen welke (onderdelen van) stappenplannen of methodes hij moet gebruiken. Hij moet combinaties maken en verbanden leggen.

I = Inzicht
De student krijgt geen methode, context of situatie aangeboden, maar alleen een vraagstuk. Hij moet zelf bepalen hoe hij het gaat aanpakken. De student heeft alleen de leerstof tot zijn beschikking om de vraag op te lossen. Hij laat zien dat hij vanuit verschillende, ook nieuwe, perspectieven kan denken.


Afbeelding: www.rtti.nl

Cognitieve niveaus koppelen aan leerdoelen

Een voorbeeld: een student moet kennis hebben van EHBO. Per cognitieniveau zou je de volgende leerdoelen kunnen formuleren:

  • R: Een student kan beschrijven wat we verstaan onder het verlenen van EHBO.
  • T1: Een student kan met een gegeven stappenplan een EHBO-handeling uitvoeren om het gewenste resultaat te halen (bijvoorbeeld een snelverband aanleggen).
  • T2: Een student kan in een situatie bepalen met welk stappenplan hij het gewenste resultaat kan behalen (bijvoorbeeld: de student ziet een bewusteloos slachtoffer en weet dat deze in de stabiele zijligging gelegd moet worden en doet dat op correcte wijze op basis van eerder geleerde leerstof).
  • I: De student kan het gegeven vraagstuk oplossen met behulp van de eerder geleerde leerstof zonder dat de situatie/context of methode gegeven is (bijvoorbeeld: er ligt een slachtoffer op het wegdek aan wie hij hulp moet verlenen. Hij moet vaststellen wat er aan de hand is, welke hulp hij moet verlenen en de voor deze situatie de juiste methode kiezen).

Door verschillende cognitieve niveaus aan te spreken worden ook verschillende leerstijlen aangesproken.

RTTI in de praktijk
Edu’Actief heeft de eisen uit de kwalificatiedossiers vertaald naar leerdoelen. De leerdoelen zijn uitgewerkt op basis van RTTI. Op basis van deze leerdoelen heeft Edu’Actief vervolgens zijn nieuwe methodes ontwikkeld. Ze vormen de basis van nulmetingen met behulp van toetsen. De opdrachten in de lesmethode zijn eveneens geclassificeerd op basis van RTTI. Dit zorgt voor meer diversiteit in de opdrachten. Als leerdoelen al beheerst worden, kan de betrokken stof worden overgeslagen. Deze stof wordt natuurlijk wel getoetst.

Meer weten over RTTI? Bezoek dan ook de volgende websites:
www.rtti.nl
www.docentplus.nl

Ga naar Tendens Facilitair