Focus op sociaal-emotionele ontwikkeling maakt jongeren sterk

20 december 2012

"Om pesten te voorkomen zouden scholen zich meer moeten focussen op de sociaal-emotionele ontwikkeling van het kind, in plaats van uitsluitend aandacht te besteden aan vakken als taal en rekenen." Dat zegt Julia van Santen, uitgever van het programma Leefstijl bij de educatieve uitgeverij Edu'Actief. "Als de overheid niet alleen taal en rekenen als prioriteit oplegt aan scholen, maar ook de sociaal-emotionele ontwikkeling, dan zou zij een rol kunnen spelen in het afleveren van leerlingen die zelfredzaam zijn en het leven aankunnen."

voeten-vo
Door recente dramatische gebeurtenissen in de maatschappij, is de roep om een aanpak van pesten luid en duidelijk hoorbaar op straat, op scholen en in de politiek. De impact die pesten heeft, wordt nog te vaak onderschat en scholen en verenigingen zijn zich nog te weinig bewust van de verantwoordelijkheid die ze dragen. Zo zouden ze kinderen het gevoel kunnen geven dat hulp vragen geen teken van zwakte is, bijvoorbeeld door pesten bespreekbaar te maken, in te spelen op diversiteit en aan sociaal-emotionele vaardigheden en zelfvertrouwen te werken. Niet alleen de slachtoffers van pestgedrag hebben namelijk een laag zelfbeeld, ook pesters hebben weinig zelfvertrouwen. Door dat vroegtijdig te verhelpen, zouden de ernstige gevolgen van pesten voorkomen kunnen worden. Het lesprogramma Leefstijl van Edu'Actief in Meppel kan daaraan bijdragen.

Het lesmateriaal en de trainingen van Leefstijl zijn bestemd voor alle instellingen die met kinderen werken, van peuters tot pubers, en handelt vanuit het principe 'vroeg begonnen, veel gewonnen'. Het programma leert leerlingen samenwerken, praten, luisteren, rekening houden met elkaar, zelfvertrouwen opdoen, gevoelens uiten, omgaan met verschillen, conflicten oplossen en omgaan met groepsdruk.

"Het belangrijkste doel van Leefstijl is dat voor kinderen een prettig en vooral veilig schoolklimaat ontstaat", vertelt uitgever Julia van Santen. "In zo'n veilige omgeving durven kinderen te vertellen wat hen bezighoudt, waardoor het preventief werkt. Voor acute pestproblemen hebben we het programma Sta op tegen pesten!. Beide programma's worden op veel scholen in Nederland toegepast en er wordt enthousiast op gereageerd. Docenten die gaan werken met Leefstijl worden door ons getraind. Die training is vooral bedoeld voor het zelf ervaren van de lessen. Ze gaan het groepsdynamische proces aan den lijve ondervinden zodat ze hun leerlingen daarna volledig begrijpen."

Leefstijl is ontstaan vanuit het Amerikaanse programma Skills voor adolescents. De man die het ontwikkelde, groeide op in een gezin waar alcohol- en drugsproblemen speelden. Toen hij na een auto-ongeluk merkte dat er in het ziekenhuis vooral over hem en niet met hem gepraat werd, stortte hij zich op de ontwikkeling van een programma voor sociaal-emotionele vaardigheden. Het programma werd geadopteerd door de serviceclub Lions en zo'n twintig jaar geleden kwam het via deze wereldwijde organisatie in Nederland terecht. In 2010 zocht de Stichting Lions Quest Nederland contact met Edu'Actief om Leefstijl verder uit te rollen en de continuïteit en kwaliteit te waarborgen. In 76 landen worden programma's met dezelfde basis toegepast op scholen en hoewel hierin culturele verschillen te vinden zijn, worden internationaal ervaringen uitgewisseld om van elkaar te leren.

Edu'Actief heeft in haar bestaansgeschiedenis tientallen lesmethodes ontwikkeld, met name voor het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs. Die ervaring is van groot belang geweest bij de verdere ontwikkeling van Leefstijl, dat inmiddels door talloze scholen naar tevredenheid wordt gebruikt.