="">="">

Zorgleerlingen in het vo: Vak op zak.

07 mei 2009
!DOCTYPE html PUBLIC "-//W3C//DTD XHTML 1.0 Transitional//EN" "http://www.w3.org/TR/xhtml1/DTD/xhtml1-transitional.dtd"> Zorgleerlingen in het vo: Vak op zak. ="">="">

Vak op zak is een nieuwe reeks uitgaven voor docenten. Het eerste deel, Zorgleerlingen in het vo, is ontwikkeld in samenwerking met Judith Vos, als ontwikkelingspsycholoog verbonden aan het CED in Rotterdam. Waaraan herken je de problematiek en hoe speel je daar als docent op in? Aan de hand van voorbeelden zie je hoe je vaak met eenvoudige middelen kunt voorkomen dat een leerling echt een zorgleerling wordt; focus op de behoefte in plaats van op het probleem.

De hoogste concentratie zorgleerlingen vind je in het vmbo. Schattingen lopen uiteen van één op de zes leerlingen tot één op de twee. Het meest gehanteerde percentage ligt echter rond de 25%. En dat is heel hoog. Iedere docent heeft inmiddels wel een paar 'rugzakjes' onder zijn pupillen. Hoewel de meeste scholen zorgteams hebben, is de deskundigheid van docenten en zorgcoordinatoren niet altijd optimaal. Ook ontbreekt vaak de tijd om de leerlingen de aandacht te geven die ze nodig hebben. Die ruimte voor zorg is juist nu onontbeerlijk: het knusse lokaal heeft plaatsgemaakt voor grote leerpleinen, open leercentra en studiehuizen. En nu veel scholen prachtige nieuwe gebouwen betrekken waar onder de noemer van transparantie glas baksteen vervangt, zijn er mer dan genoeg afleidende prikkels.

Op verzoek van uitgever Jan Westenbroek van Edu'Actief heeft Judith Vos, als ontwikkelingspsycholoog verbonden aan de CEDGroep in Rotterdam, voor docenten in het voortgezet onderwijs de meest voorkomende leer- en gedragsstoornissen bij elkaar gezet in een handzaam en overzichtelijk boekje. Daarbij geeft ze systematisch aan hoe je vaak met eenvoudige middelen kunt voorkomen dat bepaald gedrag uitgroeit tot een echt probleem. Judith Vos: "Elke leerling heeft behoefte aan een docent die structuur biedt, verantwoordelijkheid geeft en het zelfvertrouwen stimuleert. Een goede basisaanpak voorziet in elk van deze behoeften een beetje. Voor de meeste leerlingen is dat voldoende. Maar zorgleerlingen hebben een of meer van deze behoeften in sterkere mate. Een faalangstige leerling bijvoorbeeld die heel veel vragen stelt, is erg onzeker."

"Elke leerling heeft behoefte aan een docent die structuur biedt, verantwoordelijkheid geeft en het zelfvertrouwen stimuleert."

Zijn zelfvertrouwen groeit wanneer de docent hem regelmatig complimentjes geeft en nieuwe opdrachten vooraf met hem bespreekt. Een autistische leerling heeft extra behoefte aan structuur. Een stappenplan voor de les of voor een wat ingewikkelder opdracht doet dan wonderen. Een ADHD'er kun je vaak weer beter motiveren door hem te laten werken aan een zelfgekozen opdracht. Door hem die verantwoordelijkheid te geven, zal er gemakkelijker zijn aandacht bij kunnen houden."

Natuurlijk is geen enkele leerling gelijk. Leerlingen met dezelfde stoornis kunnen toch verschillende behoeftes hebben. Daarom kun je je beter op de behoefte focussen dan op het probleem. Alle zorgleerlingen in één klas zetten, is meestal niet zo verstandig. Vos: ''Elke leerling in zo'n klas vraagt immers zijn eigen aanpak en dat is heel intensief. Beter kun je zorgleerlingen tussen andere leerlingen zetten. Dan kun je volstaan met één basisaanpak met een aantal aanpassingen. Zo houd je de behoefte in beeld in plaats van het probleem.

"Zorgleerlingen in het vo" is het eerste deel van 'Vak op zak', een nieuwe reeks uitgaven voor docenten.

Het boek is nu verkrijgbaar via dewebshop van Edu'Actief.