Wordt Wikiwijs een succes of een bedreiging?

04 maart 2009
Wordt Wikiwijs een succes of een bedreiging?  

Op 3 december 2008 hoorde ik de toespraak van minister Plasterk waarin hij Wikiwijs introduceerde. Het was bijna Sinterklaas dus de gedachte van eerlijk delen hing al in de lucht. Wikiwijs is een platform. Docenten kunnen hier hun zelf ontwikkelde materiaal delen met hun collega's in de rest van het land. Het vak van leraar zou hierdoor interessanter moeten worden en het moet 'een schoolvoorbeeld van onderwijsinnovatie' zijn en 'problem solving'. Als een van zijn laatste zinnen op de presentatie gaf de minister nog aan dat uitgeverijen er wel moeite mee zouden kunnen hebben..?

Bij problem solving kan ik nog wel iets verzinnen, maar een schoolvoorbeeld van onderwijsinnovatie? Volgens mij bestaan dergelijke Wiki's al veel langer. Bij sommige van onze methoden is dit instrument al ingevoerd en ook ken ik binnen het vmbo een platform dat dit ook heeft opgezet. Het bestaat dus al en het succes ervan is niet altijd even groot. Of bedoelt de minister het inzetten van een digitale omgeving? Het omzetten van een papieren document op een beeldscherm is niet echt innovatief meer. Daarnaast wordt het lezen van een beeldscherm, zo blijkt uit onderzoek en ervaring, door leerlingen niet altijd gewaardeerd.
 
Ik vraag me af of Wikiwijs wel een bedreiging zal zijn voor de uitgeverijen.
Ik zal hier niet de volledige rol van een uitgeverij uitleggen, dat vraagt te veel ruimte. Maar iets waar wij sterk in zijn, is het ontwikkelen van (complete)methodes. Ik denk dat Wikiwijs, ondanks de kennis en het vakmanschap van de docenten, maar zelden een complete en uitgewerkte methode zal gaan opleveren. Mijn verwachting is dat Wikiwijs voornamelijk gevuld gaat worden met losse aanvullingen, lesbrieven, CGO-opdrachten enzovoort. Daar is niets mis mee, sterker nog, het is vaak een verrijking van een methode van een uitgeverij. Maar is dat dan een bedreiging voor de uitgeverijen? Nee, ik denk het niet. Er zal behoefte blijven aan een complete methode die een volledig programma afdekt.
 
Ik heb meer twijfels over een aantal punten dat juist een bedreiging kan vormen voor Wikiwijs.
Was tijdgebrek niet een van de problemen in het onderwijs? Ik denk dat het gros van de docenten best lesbrieven en leermiddelen wil schrijven, maar dat het ze ontbreekt aan tijd. Ook ben ik benieuwd naar de verdeling tussen 'brengers' en 'halers'. Zullen docenten die regelmatig en zonder vergoeding iets plaatsen, gemotiveerd blijven om dit te doen als ze maar zelden iets kunnen halen? En hoe zit het met auteursrechten en copyrights? Niet zelden wordt er bij het ontwikkelen van eigen materiaal gebruikgemaakt van teksten uit bestaande lesboeken. Feitelijk is dit strafbaar! Hoe zijn deze rechten afgedekt bij openbare publicatie op Wikiwijs? Loopt een enthousiaste docent het risico geconfronteerd te worden met claims van auteurs en uitgeverijen?
 
Er is wat mij betreft nog veel onzeker. Wordt Wikiwijs een succes of een bedreiging en voor wie eigenlijk? Ik wacht nieuwsgierig af.