Is het centraal examen Leren, loopbaan, burgerschap een zegen of extra obstakel?

13 februari 2009

Is het centraal examen Leren, loopbaan, burgerschap een zegen of extra obstakel?
 

Toen ik vroeger zelf middelbaar onderwijs volgde hing het vak Maatschappijleer er maar een beetje bij. Als je een leuke docent had, was het erg leuk en leerzaam, was dat niet het geval, dan had die docent het meestal zwaar te verduren en kwam er van enige maatschappelijke visie of de weg daarnaartoe in die lessen weinig terecht. Ook in mijn tijd als docent in het beroepsonderwijs waarin ik beroepsgerichte vakken gaf, was Maatschappijleer voor de cursisten meer een noodzakelijk kwaad, tenzij er projecten uitgevoerd mochten worden over maatschappelijke kwesties.?

 
Het vak dreigde in alle onderwijsontwikkelingen vanaf 2000 ten onder te gaan totdat in 2006 het eerste brondocument Leren, Loopbaan en Burgerschap (LLB) verscheen. Hierin was de positie van het vak nog niet definitief bepaald en kon ook LLB nog volledig beroepsmatig ingevuld worden. Pas na het verschijnen van het laatste brondocument LLB, inmiddels al weer bijna twee jaar geleden, is het nieuwe vak definitief op de kaart gezet. Zonder LLB geen diploma dus er moest serieus wat aan gedaan worden. De cursist moest gedurende zijn opleiding ontwikkeling aantonen.
Of, zoals het bedrijfsleven op veel plaatsen en in veel vergaderingen al had laten horen, zorgen jullie op school maar voor een basis voor het vak, maar vooral voor een stuk maatschappelijke ontwikkeling van de cursist. Als de cursist zich fatsoenlijk gedraagt, kan samenwerken, op tijd komt en zich een goed burger toont, dan komt het ook wel goed met die beroepsvaardigheden.
 
Kortom LLB stond definitief op de kaart, Rekenen en Taal werden eraan gekoppeld, Burgerschap moest echt ingeroosterd worden en kon niet alleen maar in de BPV aangeleerd worden. Kortom het nieuwe vak was booming. LLB geven ging er op veel roc's, of ze nu wilden of niet, ook gewoon bijhoren voor de 'vakdocenten'.
 
Het bleek in de praktijk echter lastig om de ontwikkeling die in het brondocument gevraagd werd aan te tonen en hiervoor, vooral op de audits door inspectie, uniforme normen vast te stellen. Mede daarom werd niet alleen voor Taal en Rekenen, waarvoor gezien de internationale ontwikkelingen een duidelijk noodzaak was, maar ook voor LLB bedacht dat een centraal examen een goede zaak zou zijn. Dat zou de bekroning moeten zijn voor het volwassen worden van een nieuw vak. Echter zoals het er nu naar uitziet, komt het niet zover.
De ontwikkeling moet aangetoond worden op zowel kennis als attitude en vaardigheden. De cursist werkt tijdens zijn opleiding aan een burgerschapsportfolio, naast en samen met een beroepsgericht portfolio. Zo wordt ontwikkeling in POP- of assessmentgesprekken duidelijk en toont de cursist zich steeds meer volwaardig burger. Dat is geen momentopname (in een centraal examen zou de focus waarschijnlijk op kennis liggen), maar een continu proces dat ook na de opleiding doorgaat.
Edu'Actief heeft een gelegitimeerde examenmix bij de methode Context! waarin aan alle aspecten van de ontwikkeling van de cursist aandacht gegeven wordt. Naast kennistoetsen gebeurt dit door gebruik te maken van beoordelingscriteria voor het portfolio en door een 360 graden feedback. Vanaf schooljaar 2009-2010 wordt Context! uitgebreid met reken- en taalvaardigheden.