Is er bij u op school ruimte voor extra aandacht voor zorgleerlingen?

07 januari 2009
Is er bij u op school ruimte voor extra aandacht voor zorgleerlingen?

'Waarom staakt u vandaag?', vroeg presentator De Heer van het Radio 2-programma Wakker worden met De Heer onlangs aan een van de stakende leraren. 'Omdat ik meer aandacht wil besteden aan de leerlingen met wie er iets is. Daar zijn er steeds meer van. Alleen krijg ik de tijd niet. De werkdruk is te hoog.' De leraar in kwestie had meer redenen naar Utrecht af te reizen maar dit was voor hem een heel belangrijke. Dat trof me. Verdorie, de wil is er maar de ruimte ontbreekt. Nog steeds.

 
De hoogste concentratie zorgleerlingen vind je in het vmbo. Schattingen lopen uiteen van één op de zes leerlingen tot één op de twee. Het meest gehanteerde percentage ligt echter rond de 25%. En dat is hoog, heel hoog. In het basisonderwijs hebben we sinds 2003 het project Weer samen naar school (WSNS) dat beoogt zo veel mogelijk zorgleerlingen in het reguliere onderwijs te houden en vanaf 2011 is iedere school verplicht elke leerling passend onderwijs te bieden. Gaat dat lukken? Staatssecretaris Sharon Dijksma schreef op 25 juni vorig jaar in een brief aan de Tweede Kamer: 'Ik ben mij ervan bewust dat er over de financiële randvoorwaarden voor de invoering van passend onderwijs nog discussie bestaat. Mijns inziens bieden de structurele investeringen die het kabinet heeft gedaan in de voorjaarsnota en de investeringen uit de enveloppenmiddelen voor onderwijs die nog volgen een goede basis om passend onderwijs te realiseren.' Klinkt in mijn oren niet echt overtuigd.
 
Twijfelde staatssecretaris mevrouw Dijksma toen al? Ik denk het wel. Zeker nu we allemaal berichten hebben mogen lezen over het terugbrengen van het aantal leerlingen dat aanspraak kan maken op de AWBZ, de zogenaamde'pakketmaatregel. De WEC-Raad stuurde daar op 23 oktober een brandbrief over naar de Tweede Kamer. Sindsdien is het stil. Zorgelijk stil wat mij betreft.
 
Er is namelijk nog zo veel te doen. Hoewel de meeste scholen inmiddels zorgteams hebben, is de deskundigheid van docenten en zorgcoördinatoren vaak nog niet optimaal. Ook is er onvoldoende tijd om de leerlingen de aandacht te geven die ze nodig hebben. Daarnaast hebben veel scholen de laatste jaren gebruikgemaakt van de stimuleringsgelden voor nieuw- of verbouw. Op zich prachtig natuurlijk. Er is dan ook heel wat afgebouwd. Transparantie lijkt daarbij het codewoord van de architecten en bouwpastoors. Dat vertaalt zich vooral in grote ruimten met veel glas. Heel veel glas. Niet bepaald geschikt voor leerlingen die kampen met een aandachtstoornis als ADHD en ADD. Geen sterveling die daaraan gedacht heeft, lijkt het. Waarom niet? Is er dan niemand op de gedachte gekomen dat je ontwerpt en bouwt voor alle leerlingen, dus ook voor zorgleerlingen? Zo vergroot je volstrekt onnodig de problemen terwijl er juist nu een unieke kans bestond er in bouwkundige zin wat aan te doen. Ik vind het schokkend.
 
En dan de aandacht voor ouders. Ze hebben het bepaald niet gemakkelijk. Altijd vol zorg en soms ook angst om het welzijn en de toekomst van hun kind. Zij worstelen in de driehoek kind, relatie en werk om de balans te bewaren. De scholen, instellingen en organisaties die zich bezighouden met jeugd- en leerlingzorg zijn voor hen vaak onbegrijpelijk met elkaar verweven. Laat staan voor welke indicatie je welke formulieren en vragenlijsten moet invullen. Bij wie moet je zijn? Daarbij komt dat doorlooptijden toenemen omdat het aantal aanvragen nog steeds toeneemt. Dat helpt allemaal niet. De bijbehorende bureaucratie gaat bovendien volstrekt voorbij aan de vaak zo emotioneel beladen tijd dat een kind met al zijn problemen thuiszit en zo een extra ontwrichtende werking op de gezinssituatie kan ontstaan. Hoe langer het duurt voordat er echt iets gebeurt, hoe moeilijker het namelijk allemaal wordt. Als ouder voel je je zo onvoldoende gezien en ondersteund. Je moet het zelf maar zien te rooien.
 
Ruimte voor zorg is onontbeerlijk. Meer dan ooit, nu steeds meer leerlingen vragen om extra aandacht. Deskundigheidsbevordering op dit terrein en professionalisering in de scholen zijn een must. Ruimte hiervoor in tijd en geld, ruimte ook in de hoofden van schoolleiders, docenten en niet te vergeten de schoolarchitecten. Want iedereen telt. Toch?